26 اوت 2024- تحقیقات اخیر منتشر شده در ژورنال دیابت، مکانیسم های سلولی ایجاد مقاومت به انسولین در دیابت نوع 2 را آشکار کرد.

دیابت نوع 2، یک بیماری پیچیده است که هنوز درمانی برای آن وجود ندارد و آن را به یک بیماری مزمن تبدیل می کند. این بیماری بیش از 1.2 میلیون نفر را تنها در کبک کانادا تحت تاثیر قرار داده است. مشخصه ی این بیماری کاهش توانایی سلول ها در پاسخ به انسولین است که به عنوان مقاومت به انسولین شناخته می شود. مکانیسم‌های سلولی که باعث مقاومت به انسولین می‌شوند کاملاً درک نشده‌اند، اما آزمایشگاه پرفسورFerron متعهد به پیشبرد دانش در این زمینه است.

انسولین هورمونی است که سطح گلوکز (قند) خون را کنترل می کند. این ماده با اتصال به گیرنده خود، گیرنده انسولین، موجود در سطح سلول ها در چندین اندام مانند ماهیچه ها، بافت چربی و کبد عمل می کند.

این تحقیق در آزمایشگاه  Mathieu Ferron، دانشیار گروه پزشکی در دانشگاه مونترال و مدیر واحد تحقیقات فیزیولوژی مولکولی در موسسه تحقیقات بالینی مونترال (IRCM) انجام شده است.

در این مطالعه، محققان در آزمایشگاه دکتر فرون بر روی پروتئینی به نام GAS6 متمرکز شدند که وابسته به ویتامین K است. مطالعات قبلی نشان داده بود که در انسان، سطوح GAS6 در گردش با مقاومت به انسولین و دیابت نوع 2 ارتباط مثبتی دارد. با این حال، مکانیسمی که توسط آن GAS6 ممکن است باعث مقاومت به انسولین و دیابت نوع 2 شود، ناشناخته باقی مانده بود.

این تیم توانست نشان دهد که عدم وجود GAS6 در مدل‌های موش از مقاومت به انسولین ناشی از رژیم غذایی پرچرب و قند بالا جلوگیری می‌کند. برعکس، زمانی که سطح GAS6 در خون به طور مصنوعی افزایش یافت، محققان شاهد ایجاد مقاومت به انسولین بودند.

این اولین بار است که محققان دریافته اند که این مسیر سیگنالینگ(GAS6  و AXL) مستقیماً در مقاومت به انسولین نقش دارد. این تحقیق همچنین نشان داد که GAS6 یا گیرنده آن AXL می تواند اهداف درمانی برای درمان مقاومت به انسولین باشد.

مانند انسولین،GAS6  از طریق گیرنده ای به نام AXL روی سلول ها عمل می کند. این تحقیق نشان داد که AXL نه تنها در سلول های عضلانی وجود دارد، بلکه می تواند به گیرنده انسولین در همین سلول ها نیز متصل شود. علاوه بر این، هنگامی که GAS6 به گیرنده خود روی سلول های عضلانی متصل می شود، سلول های عضلانی دیگر به انسولین به همان روش پاسخ نمی دهند. گویی GAS6 و AXL پاسخ انسولین را "بازبرنامه ریزی" می کنند.

در واقع، به نظر می رسد که GAS6 با اتصال به AXL در سطح سلول، گیرنده انسولین را به داخل محفظه ای به نام اندوزوم (که به عنوان نوعی سطل بازیافت برای سلول عمل می کند) می کشد و توانایی سلول برای پاسخ به انسولین را کاهش می دهد.

تیم دکتر Ferron قصد دارد اثر مولکول هایی را که می توانند فعال سازی AXL توسط GAS6 را در مدل های موش دیابتی مسدود کنند، آزمایش کنند. این می تواند منجر به رویکرد جدیدی برای درمان دیابت نوع 2 شود.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2024-08-cellular-mechanisms-insulin-resistance.html